Nurty psychoterapii:
Kodeks zasad etycznych
NKODEKS ZASAD ETYCZNYCH PSYCHOTERAPEUTY
Ogólne zasady etyki, jakimi winien się kierować
psychoterapeuta, określają aktualne kodeksy
etyczno-deontologiczne, zwłaszcza Kodeks
Etyczno-Zawodowy Psychologa i Kodeksy Zasad Etycznych
Towarzystw i Stowarzyszeń zrzeszonych w Polskiej Radzie
Psychoterapii. Poniższe zasady etycznego postępowania
psychoterapeuty, będącego członkiem Sekcji Psychoterapii
Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, zostały
sformułowane na podstawie wieloletniego doświadczenia
środowiska psychoterapeutów oraz wpisanej w nie tradycji
dbania o etykę zawodową psychoterapeuty. Uwzględniono w
nich także sugestie European Association of
Psychotherapy.
Proces psychoterapii, bazujący na szczególnego rodzaju relacji między klientem a psychoterapeutą, jest integralnie związany z problematyką etyczną. Kontakt z klientem powinien być źródłem zmian pozytywnych, ale może być także źródłem niepowodzeń i polem do nadużyć. Konieczne jest zatem określenie etycznej odpowiedzialności psychoterapeuty wobec osób uczestniczących w procesie psychoterapii.
Niniejszy Kodeks Zasad Etycznych nie jest regulacją prawną w ścisłym tego słowa znaczeniu; określa on standardy odpowiedniego zachowania i postępowania terapeuty, nie zwalniając go wszakże z osobistej odpowiedzialności za przebieg terapii. Ma on pomagać w rozwijaniu wrażliwości etycznej, uzmysławiać wagę tych procedur, które chronią etyczny charakter procesu terapii, a także ułatwiać podejmowanie konkretnych decyzji.
DEKLARACJA ZASAD ETYKI PSYCHOTERAPEUTY, PREAMBUŁA:
Psychoterapeuta szanuje autonomię, godność i system
wartości klienta oraz dąży do zachowania i ochrony
fundamentalnych praw człowieka.
Podstawowym celem działań psychoterapeuty jest
realizowanie dobra klienta określonego w kontrakcie.
Psychoterapeuta jest zobowiązany do poszerzania wiedzy
dotyczącej zachowania człowieka, pogłębiania rozumienia
siebie i innych, a także do wykorzystania tej wiedzy dla
dobra klienta.
Psychoterapeuta korzysta ze swoich umiejętności tylko
dla dobra klienta. Nie powinien zezwalać na niewłaściwe
wykorzystanie swoich umiejętności przez inne osoby czy
instytucje.
W swoim działaniu psychoterapeuta przestrzega zasad
etyki dotyczących kontaktów z klientami, to jest zasady
odpowiedzialności, kompetencji, standardów moralnych i
prawnych, poufności, dobra klienta, oraz zasad, które
dotyczą stosunków pomiędzy profesjonalistami, wystąpień
publicznych, technik diagnostycznych, badań.
ZASADA 1. ODPOWIEDZIALNOŚĆ
Zasada generalna:
Podczas świadczenia usług psychoterapeuta dba o
utrzymanie najwyższych standardów zawodowych. Jest
świadomy odpowiedzialności za konsekwencje swojego
postępowania.
Zasada 1.a: Jako praktyk psychoterapeuta zdaje sobie sprawę z ciążącej na nim odpowiedzialności i ze swojego potencjalnego wpływu na życie innych ludzi. W sytuacjach nacisku, związanych z kontaktami osobistymi, towarzyskimi, instytucjonalnymi, środowiskowymi, lub presją polityczną i finansową, które mogłoby prowadzić do nadużycia jego wpływu, zachowuje szczególną ostrożność. Unika takiego rodzaju relacji, które mogłyby ograniczyć jego bezstronność i sprowokować konflikt interesów.
Zasada 1.b: Psychoterapeuta z góry wyjaśnia klientom wszystkie kwestie dotyczące ich wspólnej pracy w ramach zawieranego z nimi kontraktu, określającego cele i metody pracy oraz zasady jej finansowania.
Zasada 1.c: Psychoterapeuta zapobiega zafałszowaniu, wypaczeniu lub niewłaściwemu wykorzystywaniu uzyskanych przez niego informacji przez instytucje, w których jest zatrudniony.
Zasada 1.d: Jako członek organizacji zawodowych i stowarzyszeń psychoterapeuta przestrzega standardów zawodowych i etycznych sformułowanych przez te organizacje i stowarzyszenia.
Zasada 1.e: Jako badacz psychoterapeuta w odpowiedzialny sposób podchodzi do wyboru tematu badań, wykorzystywanych podczas ich prowadzenia metod, sposobów analizy i przedstawienia wyników. Prowadząc badania uwzględnia zasadę dobra uczestniczących w nich osób.